4 miesiące temu

Jak uzależnienie zmienia twój mózg

Dzieje się to w trzech następujących krokach…

bb_addiction_feat_free

Naukowcy od dawna mówią, że uzależnienie jest chorobą, jednak dla przeciętnego odbiorcy stwierdzenie to nie jest zbyt jasne. Teraz w nowym badaniu, opublikowanym w New England Journal of Medicine, naukowcy przedstawili model uzależnienia podzielony na trzy kluczowe etapy, wyjaśniając, w jaki sposób choroba zmienia ludzką neurobiologię.

Autorzy twierdzą, że każdy z tych etapów wpływa na zachowanie danej osoby, zmieniając sposób, w jaki reaguje ona na stres, a także zmieniając zdolności do kontrolowania pewnych zachowań.

„Aby lepiej pomagać osobom uzależnionym musimy lepiej dowiedzieć się, co dzieje się w ich mózgu. Samo stwierdzenie, że ktoś jest chory nie wystarcza” komentuje Dr. Nora Volkow National Institute on Drug Abuse w artykule.

„Mówimy, że uzależnienie jest chorobą mózgu, ale nie bardzo rozumiemy, co to znaczy” kontynuuje Volkow. „Stwierdzenie, że cukrzyca jest chorobą trzustki nie wyjaśnia ludziom, w jaki sposób choroba działa w organizmie człowieka.

W nowym artykule autorzy stworzyli trzy etapowy opis tego, w jaki sposób uzależnienie wpływa na biologię mózgu:

1. Nadużywanie i zatrucia

Wszystko zaczyna się w ten sposób – ludzie zażywają substancje, które wywołują u nich uczucie euforii. Euforia ta jest spowodowana przez dopaminę – ten sam neuroprzekaźnik, który jest uwalniany podczas jedzenia lub seksu. 

euphoria-drunkenness

W odróżnieniu jednak od tych naturalnych bodźców, im więcej konsumujesz uzależniających narkotyków, tym więcej dopaminy jest uwalnianej i nigdy nie czujesz, że masz jej dosyć.

W miarę upływu czasu, mózg zostaje uwarunkowany do obsesyjnego poszukiwania impulsu dopaminy. Powstają też silne powiązania między euforią a wspomnieniami z miejscami, ludźmi i przedmiotami związanymi z narkotykiem. Te połączenia są później odpowiedzialne za intensywne pragnienie zastosowania substancji.

2. Wycofanie i negatywny wpływ

U niektórych osób zatrucie może zmienić łączność mózgu w taki sposób, że po zakończeniu działania środka czują się oni przygnębieni, przez co pożądają substancji, gdy ta znika z organizmu.

Food-addiction-1

Volkow twierdzi, że jedną z najważniejszych funkcji ludzkiego mózgu jest poszukiwanie wyjścia z sytuacji stresowych, jak np. jedzenie jako sposób by pozbyć się uczucia głodu.

Gdy ktoś jest wielokrotnie wystawiony na działanie substancji, szybko orientuje się, że cierpienie może zostać zwalczone przez spożywanie jej większej ilości. To prowadzi do następnego etapu, kiedy mózg programuje się na usuwanie negatywnych uczuć odstąpienia.

Mózg osoby zdrowej (po lewej) i uzależnionej od narkotyków (po prawej)

Mózg osoby zdrowej (po lewej) i uzależnionej od narkotyków (po prawej)

Jeśli osoba jest podatna na uzależnienia, może to ostatecznie utworzyć pętlę pomiędzy zatruciem i wycofaniem substancji.

„Jesteś na haju czujesz się świetnie, spadek – czujesz się straszne” – ostatecznie mózg uczy się, że wybór substancji uciszy uczucie niepokoju.

Łączność w mózgu zmienia się w taki sposób, że prowadzi od stresu do pragnienia substancji.

3. Zaabsorbowanie i antycypacja

Ostatnim etapem zmian w mózgu, w trakcie całego procesu uzależnienia się, są zmiany w korze przedczołowej, która jest odpowiedzialna za procesy podejmowania decyzji i samoregulacji.

Ta trzecia faza zmienia obwody w mózgu zmniejszając naszą odporność na silne pragnienia i podążania za pewnymi decyzjami.

Układ nagrody w mózgu człowieka. Źródło: NPR

Układ nagrody w mózgu człowieka. Źródło: LA Johnson/NPR

Volkow zauważa, że te trzy etapy uzależnienia niekoniecznie są odrębne u każdego narkomana – mogą się łączyć ze sobą, zwłaszcza etapy wycofania i antycypacji.

Naukowcy wyjaśniają również, że nie ma konkretnego „progu” ekspozycji na narkotyk, który powoduje, że osoba się uzależni, jeśli zostanie on przekroczony. Uzależnienie jest doświadczeniem, które może się znacznie różnić w zależności od osoby.

Ważne, aby zrozumieć, co się właściwie dzieje w mózgu podczas różnych faz uzależnienia, by móc je skutecznie leczyć. Naukowcy mają nadzieję, że badania pomogą w leczeniu uzależnień, a także doprowadzą do opracowania nowych leków do walki z alkoholizmem.

Choć większość ludzi finalnie dochodzi do wniosku, że uzależnienie jest chorobą, a nie osobistym wyborem, ważne aby zrozumieć, w jaki sposób choroba przejmuje kontrolę.